تن تبرید، تناژ تبرید یا تن تهویه یکی از اصطلاحاتی است که ممکن است هنگام خرید داکت اسپلیت، کولر گازی و … شنیده باشید. برای خرید بهتر محصولات سرمایشی و گرمایشی بهتر است با برخی از اصطلاحات تخصصی این زمینه آشنا شویم تا بتوانیم انتخابی بهتر داشته باشیم. اما اگر برای شما این سوال پیش آمده باشد که تناژ تبرید مربوط به کدام ویژگی از دستگاه ها می باشد، در واقع تناژ تبرید اصطلاحی برای بیان ظرفیت دستگاه می باشد.

تن تبرید چیست؟

تناژ تبرید هیچ ارتباطی با وزن دستگاه ندارد. تناژ تبرید اصطلاحی است که توصیف می کند یک دستگاه تهویه مطبوع در یک ساعت چقدر هوا را مورد تهویه قرار می دهد.
تناژ تهویه که آن را با TR , TOR و یا RT نشان می دهند، واحدی برای توصیف ظرفیت استخراج گرما برای تجهیزات تهویه مطبوع است. تناژ تهویه به عنوان سرعت انتقال حرارتی تعریف می شود که باعث یخ زدن یک تن کوچک ( معادل ۲۰۰۰ پوند یا حدود ۹۰۷ کیلو گرم) یخ خالص در ۰ درجه سانتی گراد در ۲۴ ساعت می شود.
واحد تن تبرید بیشتر برای سنجش ظرفیت سیستم های سرمایشی در ایالات متحده آمریکا استفاده می شود.

تبدیل تن تبرید به BTU

پیش از این در مقاله “BTU چیست” گفته بودیم که BTU واحد اندازه گیری گرما در انگلیس است. یک تن تهویه معادل ۱۲۰۰۰ BTU/Hr یا معادل ۳٫۵ کیلو وات می شود. بنابراین هر چه تن تهویه بالاتر باشد، دستگاه توانایی بیشتری برای تهویه و خنک کردن هوا خواهد داشت.
برای مثال ظرفیت داکت اسپلیت ۲۴۰۰۰، معادل ۲ تن تهویه ، داکت اسپلیت ۳۰۰۰۰ معادل ۲٫۵ تن  و داکت اسپلیت ۶۰۰۰۰ معادل ۵ تن  می باشد.
از تن تبرید برای سنجش دستگاه هایی همچون کولر گازی، داکت اسپلیت، سیستم های VRF، چیلر ها و … استفاده می شود.

داکت اسپلیت یا کولر گازی؟ کدام بهتر است؟

ایران کشوری چهار فصل است که ممکن است هر دمایی را داشته باشد. نیاز به یک سیستم تهویه مناسب برای تمامی فصول همیشه در چنین شرایطی احساس می شود. ممکن است این سوال برای عده ای مطرح شود که برای خانه من کدام سیستم مناسب تر است؟ داکت اسپلیت یا کولر گازی؟
پاسخ به این سوال دشوار است . این سوالی نیست که پاسخی مشخص و قابل ارائه به تمامی افراد داشته باشد. این که برای چه مساحتی و با چه بودجه ای قصد خرید کولر گازی یا خرید داکت اسپلیت دارید یا این که هدف شما دقیقا چه نوع استفاده و دریافت چه نوع تهویه ای است، به پاسخ به این سوال کمک فراوانی می کند. برای انتخاب بهتر بین این دو دستگاه، به چند سوال زیر پاسخ داده ایم:

داکت اسپلیت چیست؟

قبل تر در مقاله ای مفصل به توضیح “داکت اسپلیت” پرداخته بودیم. اما اگر بخواهیم به طور خلاصه بیان کنیم، این دستگاه از طریق کانال کشی در سرتاسر خانه کار می کند. درون سقف کاذب یک واحد داخلی داریم که از دیده ها مخفی می شود و از این دستگاه به سرتاسر خانه به وسیله کانال ها ارتباط داده می شود. به همین دلیل به این سیستم اسپلیت کانالی گفته می شود. این دستگاه دقیقا مانند کولرگازی، نیاز به یک واحد خارجی (کندانسور) دارد که در خارج از فضای خانه قرار داده شده است. در این سیستم معمولا دما به وسیله یک ترموستات دیواری برای کل خانه کنترل می شود.

 داکت اسپلیت مقایسه تفاوت
کولر گازی چیست؟

همانطور که قبل تر در صفحه “خرید کولر گازی” گفته شد، سیستم کولر گازی با استفاده از ۲ واحد اصلی کار می کند. یونیت داخلی یا اواپراتور هوای مورد نیاز را در داخل خانه پخش می کند و یونیت خارجی یا کندانسور، وظیفه تنظیم دمای گاز مبرد و ارسال آن به واحد داخلی را دارد. یونیت داخلی برای تهویه یک فضای بسته استفاده می شود. این یعنی به تعداد اتاق ها و فضاهای بسته، کولر گازی نیاز داریم. یونیت های داخلی روی دیوار نصب می شوند و به نوعی جزئی از دکور خانه محسوب می شوند.
اما برای دریافت جواب سوال خود از پرسش ” کولر گازی یا اسپلیت ؟ کدام بهتر است؟ ” باید تفاوت های این دستگاه ها را به طور کامل بدانیم.


تفاوت های داکت اسپلیت و کولر گازی چیست؟

نصب:

داکت اسپلیت به نصبی تخصصی نیاز دارد. خانه ای مناسب ( دارای سقف کاذب و … )، هزینه نصب بالاتر و … از مشکلات نصب داکت اسپلیت می باشد. بنابراین نصب این سیستم ها برای خانه های آماده خیلی سخت تر می شود. معمولا در مراحل ساخت خانه برای نصب داکت اسپلیت برنامه ریزی می کنند. این در حالی است که نصب کولر گازی به مراتب راحت تر و کم هزینه تر ( حتی در برخی از برند ها رایگان) است.

هزینه های جاری:

هر دوی این دستگاه ها امروزا دارای تکنولوژی اینورتر می باشند که هزینه های انرژی را کاهش می دهد. اما مزیت کولر گازی به اسپلیت کانالی در این مورد، کارکرد جداگانه آن ها در یک خانه است. به طور مثال می توان کولر گازی یک اتاق را خاموش و دیگری را روشن کرد. این بر خلاف سیستم های داکت اسپلیت است که کل خانه همزمان مورد تهویه قرار می گیرد.

اثر بخشی:

سیستم های کولر گازی برای اتاق های کوچک و تکی کاربردی تر و موثر تر می باشند. سیستم های اسپلیت کانالی برای فضاهای بزرگتر و کنترل دمای یکنواخت در کل خانه مناسب تر می باشند.

نویز و صدای دستگاه:

با پیشرفت تکنولوژی، مسائل مربوط به سر و صدا کاهش می یابد. سیستم های کولر گازی امروزه خیلی کم صدا تر طراحی شده اند. اما این به این معنی نیست که داکت اسپلیت ها پر صدا تر هستند. به طور کلی وجود سر و صدا در سیستم تهویه نشانه بروز مشکلی است که نیاز به تعمیر و پیگیری دارد.

ظاهری:

سیستم داکت اسپلیت کاملا گسسته است. شما یونیت داخلی را نمی بینید. در عوض فقط چند دریچه مسطح روی دیوار و سقف می بینید. اما کولر گازی ها واحد های بزرگی هستند که روی دیوار نصب می شوند. البته هر دوی آنها واحد خارجی به نام کندانسور در خارج از ساختمان دارند.

مناسب بودن:

بعضی از خانه ها ممکن است فضاهایی سقفی مناسبی برای نصب داکت اسپلیت نداشته باشند. در خانه های دو طبقه نیز ممکن است مشکلاتی در کانال کشی برای واحد های پایینی ایجاد شود که تهویه را با مشکل مواجه می سازد. در چنین شرایطی نصب داکت اسپلیت برای طبقه بالا و نصب کولر گازی برای طبقات پایین تر پیشنهاد می شود. کولر گازی ها نیز برای نصب به فضایی روی دیوار در جایی مناسب نیاز دارند. در هر دو دستگاه بین واحد داخلی و خارجی توسط لوله های مسی ارتباط حاصل می شود.

سرویس و نگهداری:

در حالی که میزان استفاده و عوامل محیطی (ورود حیوانات و … ) می تواند روی هر دو سیستم اثر گذاری کند، داکت اسپلیت ها با دوام تر هستند. به طور معمول سیستم های اسپلیت کانالی با دوام تر هستند. داکت اسپلیت ها معمولا ۱۰ تا ۱۵ سال و کولر گازی ۵ تا ۱۰ سال عمر می کنند. سرویس منظم دستگاه و تمیز کردن فیلتر ها و … باعث افزایش عمر آن ها می شود و عدم سرویس و نگهداری نادرست از عمر آن ها کم می کند. صرف نظر از انتخاب شما، هر دو دستگاه به صورت دوره ای نیاز به سرویس و نگهداری دارند.

خطرات و ریسک:

سیستم های تهویه مطبوعی که به خوبی نگهداری می شوند و به طور منظم سرویس می شوند، خطر قابل توجهی را برای شما ایجاد نمی کنند. نگهداری بد و عدم سرویس به موقع دستگاه می تواند عامل بروز آلودگی و گسترش بیماری ( به خصوص بیماری های ویروسی مانند کرونا) شود. تعویض و تمیز کردن فیلتر ها نقشی اساسی در سرویس این دستگاه ها دارد.

گرمایش:

هر دو سیستم کولر گازی و اسپلیت کانالی به طور معمول دارای چرخه معکوس هستند. بنابراین هر دو سیستم به عنوان سیستم گرمایش می توانند کار کنند. اما مزیت داکت اسپلیت، امکان استفاده از کویل آب گرم به عنوان منبع گرمایی برای گرمایش می باشد که باعث کاهش مصرف انرژی برق به مقدار قابل توجهی می شود.

 

انتخاب و خرید داکت اسپلیت یا کولر گازی
حال با توجه به اطلاعاتی که گفته شد، از بین داکت اسپلیت و کولر گازی کدام گزینه را انتخاب می کنید؟

پس از درک تفاوت های اساسی بین داکت اسپلیت و کولر گازی، شما می توانید با توجه به درک دقیق نیاز خود، سیستم مورد نظرتان را انتخاب کنید. شما می توانید جهت دریافت راهنمایی بیشتر برای انتخاب سیستم مورد نیاز خود، با کارشناسان فروشگاه اینترنتی یار تجهیز تماس گرفته و به راحتی سیستم تهویه مطبوع مورد نیازتان را انتخاب کنید.

شاید هنگامی که برای خرید کولر گازی و سایر تجهیزات سرمایشی این سوال در ذهن شما شکل گرفته باشد که BTU  چیست ؟

BTU یا (British thermal unit) یا واحد دمایی انگلیسی، یک واحد برای گرماست. هر BTU به عنوان مقدار حرارت مورد نیاز برای بالا بردن درجه حرارت یک پوند آب ( هر پوند معادل با ۴۵۳٫۵۹ گرم ) به اندازه یک درجه فارنهایت ( ۰٫۵۵ درجه سانتی گراد ) تعریف می شود. البته واحد مدرن و امروزی SI برای گرما، ژول (J) می باشد. هر یک BTU معادل با ۱۰۵۵ ژول می باشد. همچنین هر یک بی تی یو معادل با ۲۵۲ کالری می باشد.
دستگاه های سرمایشی معمولا بر حسب ظرفیت های مختلف طبقه بندی می شوند. برخی از آن ها مانند کولر گازی، داکت اسپلیت و سیستم های اسپلیت مرکزی بر حسب توان سرمایشی BTU/Hr یا بی تی یو بر ساعت دسته بندی می شوند. برخی دیگر مانند فن کویل ها بر حسب CFM و برخی دیگر بر حسب تن تبرید، کیلو وات و … تقسیم می گردند.

تبدیل BTU به cfm

این دو واحد از یک جنس نیستند. زیر cfm بیانگر دبی جریان سیال می باشد. اما در برخی از سیستم های سرمایشی مانند فن کویل ها، از واحد cfm برای پنل ها استفاده می شود. اما اگر به جای cfm از cfm atm ( سی اف ام اتمسفر) استفاده کنیم، می توان گفت هر BTU/Hr معادل با ۰٫۰۰۶۱ cfm atm باشد.

تبدیل BTU به وات

برای برخی این سوال پیش می آید که هر BTU چند وات است؟ باید در نظر گرفت که یکای BTU و وات یکی نیست. BTU یکای انرژی و وات یکای توان می باشد. اما واحد BTU/Hr را می توان به وات تبدیل کرد. به طور تقریبی، هر وات انرژی معادل با ۳٫۴۱۲۱ بی تی یو بر ساعت BTU/Hr می باشد.

تبدیل تن تبرید به BTU

محاسبه این که هر تن تبرید چند BTU است، بسیار ساده تر از بقیه می باشد. به طور کلی، هر یک تن تبرید معادل با ۱۲۰۰۰BTU/Hr و یا ۳٫۵ کیلو وات می باشد. بنابر این یک داکت اسپلیت ۳ تن تبرید، ظرفیتی معادل با ۳۶۰۰۰ BTU دارد.

محاسبه ظرفیت سرمایشی BTU

محاسبه ظرفیت سرمایشی هر فضا بر حسب BTU به عوامل مختلفی مانند تعداد نفرات فضا، دستگاه های موجود در اتاق که ایجاد گرما می کنند، عایق بندی دیواره ها و سقف، تلفات گرمایی از پنجره ها و درب ها، میزان تابش نور خورشید ، متراژ و ارتفاع سقف آن فضا دارد. معمولا محاسبه مقدار ظرفیت سرمایشی یا بار سرمایشی محیط توسط نرم افزار صورت می گیرد.
همچنین می توان به طور دستی، حدود ظرفیت مورد نیاز را به دست آورد. به این صورت که به طور تقریبی، برای هر متر مربع از فضای عادی، حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ BTU و اگر محیط در معرض تابش مستقیم خورشید باشد، ۶۰۰ تا ۸۰۰ BTU به ازای هر متر مربع برای توان سرمایشی محیط محاسبه می شود.